Een paar jaar geleden kregen we een onverwachte bestelling: een verslavingsbehandelcentrum kocht een van onze ijsbaden voor koude onderdompeling. Ja, het klonk in het begin ongewoon voor ons.

Die plek was de Dispositivo Pavlovsky, een plek in Buenos Aires gespecialiseerd in het helpen van mensen bij herstel van verslaving. En toen begonnen de vragen te komen: kan koude blootstelling helpen bij verslavingsbehandeling? Hoe en waarom wordt het gebruikt? Welke effecten heeft het op de mentale gezondheid van een patiënt?

Dit artikel beantwoordt al deze vragen (en meer) via een gesprek met Dr. Federico Pavlovsky, directeur van het centrum.

 

Wat is verslaving en hoe beïnvloedt het de hersenen?

 

Hoe zou je verslaving omschrijven aan iemand die er nog nooit mee in aanraking is gekomen?

Verslaving is een complex en zeer langdurig proces. Het is een aangeleerd gedrag (of een set gedragingen) dat zich in de loop van de tijd ontwikkelt en beschadigt systematisch je levenskwaliteit, je relaties met anderen en je vermogen om van dingen te genieten, onder andere.

Mogelijk had dat gedrag in het begin een doel, een bepaald niveau van plezier en voldoening. Maar na verloop van tijd ontwikkelt het zich tot een nachtmerrie.

Het “curieuze” is dat, zodra verslaving is vastgesteld, de persoon blijft gebruiken om zich niet slecht te voelen, niet langer vanwege het plezier dat het oplevert.

 

Verliezen mensen het vermogen om plezier te voelen?

Anna Lembke behandelt dit in haar boek Dopamine Nation: het systematisch najagen van plezier leidt tot pijn. Wanneer we constant achter plezier aanjagen, eindigen we in apathie, pijn en emotionele gevoelloosheid.

In dit in dit artikel duiken we in de wereld van dopamine en de relatie ervan met koude blootstelling.

 

Koude blootstelling in verslavingsbehandeling: hoe het begon bij het Dispositivo Pavlovsky 

 

Hoe deed jij koude blootstelling ontdekken?

Marcelo Aprile, een heel bijzondere Uruguayaanse vriend en psycholoog (hij surft bijvoorbeeld met patiënten), maakte me tijdens een reis naar Uruguay drie jaar geleden bekend met de wereld van Wim Hof.

Hij nodigde mij, samen met andere collega’s en patiënten, uit om deze praktijk van ademhalingsoefeningen en vrijwillige koude onderdompeling te ervaren. Op het moment dat ik het deed, dacht ik meteen: “dit is voor patiënten.” Ik ervoer een diep gevoel van vrede en vreugde, en ik voelde me echt goed.

Het werd het keerpunt van mijn vakantie, want tot dat moment was ik er niet in geslaagd los te komen van de uitputting die ik voelde.

Ik ontdekte het op persoonlijk vlak, maar als arts breng ik alles wat mij helpt ook naar mijn patiënten. Drie maanden na die ervaring met mijn vriend openden we een speciale ruimte voor blootstelling aan kou in het Pavlovsky Centrum.

 

Effecten van blootstelling aan kou op mentale gezondheid

 

Wat genereert blootstelling aan kou vanuit het perspectief van mentale gezondheid?

Kou veroorzaakt de afgifte van neurotransmitters zoals endorfines, dopamine en noradrenaline. Dit creëert een staat van gecontroleerde opwinding, mentale helderheid, euforie en verlichting.

Deze “fysiologische high” kan enkele uren (tot vier) aanhouden, en het is heel anders dan het effect van drugs, dat meestal sneller, heftiger en korter is.

Wim Hof heeft dit fenomeen grondig bestudeerd, en tegenwoordig is er solide bewijs dat vrijwillige blootstelling aan kou betekenisvolle veranderingen in de neurobiologie van een persoon kan veroorzaken.

In dit artikel verkennen we de effecten van koud dompelen en sauna op de mentale gezondheid. 

 

 

Beperkingen van conventionele verslavingsbehandelingen

 

Heb je beperkingen gevonden in traditionele behandelingen?

Verslavingsbehandelingen zijn in het algemeen historisch gezien er niet in geslaagd te voldoen aan de behoeften van de mensen die ze nodig hebben.

Er is een zeer strenge aanpak gevolgd, gekoppeld aan het paradigma van de “war on drugs”, waarbij de gebruiker werd gezien als een crimineel of een slecht mens. Maar de realiteit is veel complexer.

Mensen gebruiken middelen om verschillende redenen: om te kunnen werken en functioneel te zijn, om een bepaalde realiteit te kunnen verdragen, of gewoon om plezier te hebben.

Bovendien leven we tegenwoordig in een hypergestimuleerde samenleving, met sociale media, technologie en een omgeving van constant consumeren. De strijd tegen verslaving is niet één-op-één; het is veel complexer en speelt zich op veel fronten af.

Bij Dispositivo Pavlovsky behandelen ze niet alleen middelenmisbruik. Ze behandelen ook patiënten die worstelen met gokverslaving, porno-verslaving of dwangmatig winkelen.

In deze context raken conventionele behandelingen vaak verouderd.

 

Koude-exposure als aanvullend hulpmiddel bij verslavingsbehandeling

 

Hoe werken behandelingen bij Dispositivo Pavlovsky? Waarom hulpmiddelen zoals koude-exposure integreren?

We ontwikkelen, en testen zelfs op onszelf, aanvullende hulpmiddelen (zonder psychotherapie of psychiatrie te vervangen) die patiënten helpen niet alleen te stoppen met gebruiken, maar ook een levensproject op te bouwen.

Het overwinnen van verslaving hoeft geen plechtig, apathisch of moralistisch proces te zijn. Onderweg kunnen plezierige en betekenisvolle ervaringen ontstaan. Ik zeg altijd dat nuchterheid ook leuk kan zijn.

Opmerking van de auteur:

Toen ik deze interview ging afnemen, liep ik door de gemeenschappelijke ruimte waar patiënten karaoke deden en gepassioneerd “Qué ganas de no verte nunca más” door Valeria Lynch. Spectaculair.

Daarnaast vertelden Marcela Sueiro en Chiara Vallone, twee professionals van het Centrum, mij hoe zij ademhalingsoefeningen (vergelijkbaar met de Wim Hof Methode) toepassen en welke positieve impact deze oefeningen hebben op patiënten. Vallone volgt momenteel ook de officiële Wim Hof Methode training.

Veel patiënten ontdekken dat ze door te trainen voor een marathon of zichzelf bloot te stellen aan kou, kunnen ze transformaties bereiken die ze met alleen traditionele therapie niet konden bereiken. Op de een of andere manier geloof ik dat we de kans op succes vergroten.

Bovendien zijn ditlichamelijke ervaringen. In tegenstelling tot therapie, waarbij de focus op woorden ligt, werken koude-exposure, training en ademhaling via het lichaam en genereren intense sensaties zonder dat er gesproken hoeft te worden.

 

Hoe wordt koude-exposure geïntegreerd in Dispositivo Pavlovsky?

Het is een vrijwillige ruimte, beschikbaar voor alle patiënten. Er zijn echter bepaalde voorwaarden: toxicologische en cardiologische evaluaties, evenals het ondertekenen van een gedetailleerd geïnformeerd toestemmingsformulier.

Het is geen verplicht hulpmiddel, noch wordt het gepresenteerd als een enige oplossing. Dat gezegd hebbende, degenen die komen en dit hulpmiddel verkennen blijven terugkomen.

Leden van het therapeutische team gebruiken het ook. Dit is belangrijk omdat werken in verslavingszorg een hoge emotionele belasting met zich meebrengt, en deze ruimtes ook functioneren als een vorm van regulatie voor professionals.

 

Wat gebeurt er met de patiënt door blootstelling aan kou en andere hulpmiddelen?

Verslavingsbehandelingen zijn lang, moeilijk en diep introspectief. Ze omvatten vaak het afstand nemen van mensen en activiteiten die met middelengebruik te maken hebben. Momenten van eenzaamheid, verveling of disconnectie ontstaan.

In deze context kunnen ervaringen zoals blootstelling aan kou zijndiep onthullend. Herverbinden met het lichaam, emoties weer voelen, intensiteit ervaren, controle terugwinnen.

We horen patiënten vaak zeggen: “Ik wist niet dat ik me weer zo kon voelen zonder drugs te gebruiken.”

Dat is ongelooflijk waardevol, omdat het hen opnieuw toegang geeft tot kortdurende belonende ervaringen, iets fundamenteels voor mensen wiens beloningssystemen ernstig beschadigd zijn door verslaving.

 

Blootstelling aan kou: bewijs, grenzen en de toekomst

 

Wat zou je zeggen tegen iemand die sceptisch is over blootstelling aan kou en geestelijke gezondheid?

Er zijn gepubliceerde studies in gerenommeerde tijdschriften die positieve resultaten laten zien over de impact van blootstelling aan kou op de geestelijke gezondheid.

Toch bevinden we ons nog in een grijs gebied: meer studies en meer bewijs zijn nodig. Dat gezegd hebbende, geloof ik dat professionals hun aanbod van therapeutische hulpmiddelen moeten uitbreiden.

Dit zijn geen wonderoplossingen, maar aanvullende middelen die behandelingen kunnen versterken.

Conclusies

We willen Fede Pavlovsky oprecht bedanken voor het vertrouwen in Alfa Humans en voor het openen van de deuren van zijn centrum voor ons.

Dit gesprek vergroot het perspectief op de impact die blootstelling aan kou (en andere aanvullende hulpmiddelen) op iemands leven kan hebben.

Het is belangrijk om te onthouden:

• Blootstelling aan kou wordt niet aanbevolen voor mensen met hart- en vaatziekten, neurologische of ademhalingsstoornissen, of voor zwangere vrouwen. Als je twijfelt, raadpleeg dan een zorgprofessional voordat je begint.

• Als je worstelt met verslaving of een moeilijke emotionele periode doormaakt, zoek dan professionele hulp. Hulp vragen redt levens.

In ons Wellness Journal, je kunt meer artikelen vinden over blootstelling aan kou, de voordelen ervan en het wetenschappelijke bewijs achter deze praktijken.

Aanbevolen Lectuur

Lembke, A. (2021). Dopamine Nation: Balans vinden in het tijdperk van genot. Dutton.

Hoff, W. (2020). De Wim Hof Methode. Gaia Editions.

Rosales, J. & Hoff, W. (2017). De Iceman. Gaia Editions.