Op een dag besloot Santi, medeoprichter van Alfa Humans, een koud onderdompeling te doen terwijl hij een BPM (hartslag) monitor droeg. Voor hij erin ging, toonde de monitor 94 BPM, omdat hij net klaar was met hardlopen. Eenmaal binnen daalde zijn hartslag na twee minuten naar 63 BPM.

Waarom daalde zijn hartslag zo sterk? In dit artikel gaan we onderzoeken wat er met het hart gebeurt tijdens een ijsbadsessie, wat de cardiovasculaire voordelen zijn en wie het beter kan vermijden.

Wat is koud onderdompelen en hoe werkt het?

Koud onderdompelen is een praktijk waarbij het lichaam voor een korte periode in zeer koud water wordt ondergedompeld. Over het algemeen wordt deze praktijk uitgevoerd met watertemperaturen tussen 13°C en 3°C, voor 2 tot 5 minuten, afhankelijk van het aanpassingsniveau en de ervaring van het individu.

Waarom nemen mensen ijsbaden? Deze praktijk biedt veel voordelen voor zowel lichaam als geest, waaronder:

• Snellere spierherstel

• Verminderde ontsteking in het lichaam

• Meer energie

• Minder stress en angst

• Een sterker cardiovasculair systeem

Laten we dieper ingaan op dit laatste voordeel.

Wat gebeurt er met het lichaam en het hart tijdens een ijsbad?

Op het moment dat we ons onderdompelen in koud water, genereert het lichaam een onmiddellijke reactie die bekend staat als de vecht-of-vluchtreactie: adrenaline wordt vrijgegeven en de bloedvaten in de extremiteiten vernauwen om warmte te behouden in de kern van het lichaam (waar de vitale organen zich bevinden).

Je zult je hart snel en krachtig voelen kloppen. Dit is normaal omdat zowel adrenaline als vasoconstrictie de bloeddruk verhogen.

Tip: De sleutel is het beheersen van je ademhaling: adem langzaam in door de neus en diep uit door de mond. Dit helpt de impact van de eerste schok te verminderen.

Na de eerste minuut verandert het ritme van het hart dankzij twee fysiologische mechanismen:

• Duikreflex: Wanneer het lichaam ondergedompeld wordt in koud water (vooral het gezicht en de nek) wordt deze reflex geactiveerd, waardoor het hart langzamer gaat kloppen om zuurstof te besparen. Dit is een evolutionaire aanpassing die zoogdieren helpt te overleven in koude en ondergedompelde omgevingen.

• Vagale reactie: Koude blootstelling stimuleert de nervus vagus, die de hartslag verlaagt en een staat van ontspanning bevordert. Dit maakt deel uit van de parasympathische reactie.

Bewust ademhalen helpt ook om de focus van de kou af te halen, de geest te kalmeren en de hartslag te vertragen.

Wat zijn de voordelen van koud onderdompelen voor het hart?

veroorzaken veranderingen in de bloedstroom dat het hart krachtiger pompt en helpen ze het bloed sneller te laten circuleren, waardoor het verrijkt wordt met zuurstof en voedingsstoffen. Wanneer je uit het koude water komt, stroomt dat verrijkte bloed door het hele lichaam.

Als gevolg daarvan, verbeterde cellulaire stofwisseling bevordert, wat een actiever celgroei en betere orgaanfunctie heeft, wat op zijn beurt een positief effect op het immuunsysteem.

In de woorden van Wim Hof:

“Als je de kou ingaat, train je het circulatiesysteem—het cardiovasculaire systeem. Zuurstof, vitaminen en mineralen bereiken de cellen veel beter, en daardoor krijg je veel meer energie.”

Andere voordelen van koud onderdompelen die indirect de gezondheid van het hart beïnvloeden

• Verlaagt het cortisolniveau. Chronische stress draagt sterk bij aan hartproblemen door het verhogen van de bloeddruk, ontstekingen, cholesterol en triglyceriden. Cryotherapie is een krachtig middel om stress zowel direct als op lange termijn te verminderen.

• Verbetert de slaap. Slechts 3 minuten cryotherapie vroeg in de ochtend kan helpen het circadiaanse ritme—onze interne biologische klok—te reguleren, wat leidt tot beter slapen.

• Vermindert ontstekingen, een van de belangrijkste factoren die tot diverse gezondheidsproblemen leiden.

• Verbetert de mentale gezondheid. Naarmate de interne lichaamstemperatuur daalt, geeft het lichaam endorfines, dopamine en serotonine af, stoffen die een sleutelrol spelen in emotioneel welzijn, plezier, stressvermindering en pijnbestrijding.

Is koud onderdompelen veilig?

Koud onderdompelen is veilig en gunstig wanneer het op een gecontroleerde manier wordt uitgevoerd. Toch is het waar dat niet iedereen kan of mag het doen.

Het is specifiek gecontra-indiceerd voor mensen met hartgerelateerde aandoeningen zoals hartritmestoornissen, coronaire hartziekte, hypertensie of andere hart- en vaatziekten.

Waarom? Blootstelling aan kou veroorzaakt vasoconstrictie, plotselinge veranderingen in de hartslag en een initiële stijging van de bloeddruk. Bij gezonde mensen werkt dit als cardiovasculaire training, maar bij mensen met onderliggende gezondheidsproblemen, het kan te veeleisend en stressvol zijn voor het hart.

Iedereen die met deze praktijk wil beginnen—vooral als ze een ziekte of aandoening hebben—moet zonder uitzondering hun arts raadplegen.

Conclusie: Is koud onderdompelen de moeite waard voor de gezondheid van het hart?

Regelmatige ijsbaden versterken het hart en het cardiovasculaire systeem door vasoconstrictie, vasodilatatie, verbeterde bloedstroom en regulatie van de hartslag. Net als bij elk hormetisch stressmiddel vereist het echter progressie, controle en verantwoordelijkheid.

Dit zijn onze vier gouden regels bij koud onderdompelen:

1. Duw jezelf niet te ver—niet qua tijd, temperatuur of frequentie.

2. Luister altijd naar je lichaam.

3. Focus op je ademhaling.

4. Het moet een nuttig hulpmiddel zijn dat je ondersteunt, niet iets dat je schaadt of ondraaglijk aanvoelt.

Disclaimer: Dit artikel verzamelt informatie van verschillende professionals en wetenschappelijke publicaties, maar het mag niet worden opgevat als medisch advies. Raadpleeg altijd een zorgprofessional voordat je aan cryotherapie, sauna of een andere wellnesspraktijk begint.

Wil je thuis koud onderdompelen? Alfa Humans IJsbaden ze beschikken over zowel koude- als warmtemodi, kunnen worden bediend via een app en zijn gemakkelijk te monteren in elke ruimte. Ze zijn ideaal voor wie herstel, energie en welzijn thuis zoekt.