Enige tijd geleden, bij een evenement waar we onze ijsbaden hadden, benaderde een vrouw ons en vroeg: Mag ik een koude-dompel nemen als ik diabetes heb? Op dat moment wisten we het antwoord niet en adviseerden we haar haar arts te raadplegen.

Maar die vraag bracht ons ertoe onderzoek te doen naar de mogelijke effecten en voordelen van koude-dompeling bij mensen met type 2 diabetes. En de resultaten zijn erg interessant.

Wat is diabetes?

Diabetes is een chronische aandoening waarbij het lichaam de bloedsuiker (glucose) niet goed reguleert. Dit kan gebeuren omdat de alvleesklier niet genoeg insuline produceert of omdat het lichaam het niet effectief gebruikt (insulineresistentie).

Insuline is een hormoon dat in de alvleesklier wordt geproduceerd en glucose uit de bloedbaan naar spieren, vet en andere cellen transporteert, waar het kan worden opgeslagen of gebruikt als energiebron. In eenvoudige termen is insulinereguleert en helpt de glucose te verlagen.

Er zijn drie hoofdtypen diabetes:

• Type 1: Het lichaam produceert geen of zeer weinig insuline omdat de insulineproducerende cellen in de alvleesklier beschadigd zijn door een immuunproces en stoppen met werken. In deze gevallen zijn dagelijkse insuline-injecties nodig.

• Type 2: Het lichaam is resistent tegen insuline en gebruikt het niet goed. Het is de meest voorkomende vorm en wordt geassocieerd met obesitas, hoewel niet alle mensen met type 2 diabetes overgewicht hebben.

• Zwangerschapsdiabetes: Ontwikkelt zich tijdens de zwangerschap en verdwijnt meestal na de geboorte, hoewel het het risico op het ontwikkelen van type 2 diabetes later verhoogt.

Wat is koude-dompeling en welke effecten heeft het op het lichaam?

Koude-dompeling is een wellnesspraktijk waarbij het lichaam voor een korte periode, tussen 2 en 5 minuten, wordt ondergedompeld in zeer koud water (onder 13°C).

Wanneer het lichaam in contact komt met koud water, meerdere processen worden tegelijkertijd geactiveerd door het hele lichaam:

• De “vecht-of-vlucht” reactie: adrenaline wordt vrijgegeven, de hartslag en ademhaling versnellen.

• Bloedvaten in de extremiteiten (armen en benen) vernauwen om warmte te behouden in de kern van het lichaam, waar de essentiële organen zich bevinden.

• Endorfines en dopamine worden vrijgegeven—neurotransmitters die de stemming verbeteren en stress verminderen.

• Zodra het lichaam zich aanpast, schakelen we over van een sympathische (activatie) reactie naar een parasympathische (ontspanning) reactie: de hartslag begint te dalen en de ademhaling wordt dieper en meer gecontroleerd.

• Bij het verlaten van het water zorgt reactieve vasodilatatie voor een betere doorbloeding, waardoor er meer zuurstof en voedingsstoffen door het lichaam worden getransporteerd.

Koude-exposure, bruin vet en glucose

Een van deze processen—relevant voor dit artikel—die plaatsvindt wanneer we koude-exposure toepassen is de activatie van bruin vet.

Thomas P. Seager (PhD) verklaart het proces als volgt: Wanneer we aan kou worden blootgesteld, worden het sympathische zenuwstelsel en de vecht-of-vluchtreactie geactiveerd. Bloedvaten vernauwen om de kerntemperatuur te beschermen, en de lever glycogeen vrijgeeft in de bloedbaan.

Als we een monitor hadden, zouden we een piek in glucose zien: de bloedsuikerspiegel stijgt voor het geval de spieren of het vet die glucoseboost nodig hebben om koude-geïnduceerde thermogenese aan te drijven. En hier is de sleutel: activatie van bruin vet zal die stijging verminderen en ervoor zorgen dat glucose begint te dalen.

Wanneer onze lichaamstemperatuur daalt, activeert bruin vet —de belangrijkste regulator van de lichaamstemperatuur— zich om deze te herstellen. Hoe doet het dat? Via mitochondriale activatie. Dit zijn de hoofdrolspelers in dit verhaal: ze halen wit vet en glucose uit de bloedbaan, verbranden het en genereren energie (ATP). Met andere woorden, bruin vet verwijdert overtollige glucose uit de bloedbaan en gebruikt het om warmte te produceren.

Seager legt uit dat, als reactie op kou, de insulinereceptoren van een persoon met type 2 diabetes openen en de spieren en het bruine vet overspoelen met de glucose die nodig is om warmte te genereren via koude thermogenese. De mitochondriën verbranden overtollige glucose zo snel mogelijk om warmte te produceren en het lichaam warm te houden.

Twee studies

Hoewel de mechanismen van insulineresistentie complex zijn, tonen sommige studies (Kim et al., 2008) wordt dit gerelateerd aan mitochondriale afwijkingen. Dit versterkt het idee dat cryotherapie de mitochondriale functie en aanmaak kan stimuleren, wat de glucosestofwisseling verbetert.

In een studie (Hanssen et al., 2015), een groep middelbare leeftijd obese Duitse mannen bleef tien dagen achter elkaar vier uur per dag buiten (koude blootstelling) met alleen korte broeken en T-shirts. Na deze periode werden verbeteringen in insulinegevoeligheid tot wel 80% waargenomen.

Conclusie

Samengevat kan blootstelling aan kou mensen met type 2 diabetes om de volgende redenen helpen:

• Activatie van bruin vet → thermogenese → verwijdering van overtollige glucose om warmte te produceren.

• Verbeterde insulinegevoeligheid.

• Stimulering van mitochondriale biogenese (aanmaak van mitochondriën).

• Verbeterde stofwisseling.

Hoewel koude dompelbaden voordelig kunnen zijn, is elke persoon anders en heeft hij verschillende niveaus van aanpassing en reactie op kou (een sterke stressfactor voor het lichaam). Om deze reden aanraden wij altijdraadpleeg een arts voordat je deze praktijk probeert en opneemt.

Als je een vorm van diabetes hebt, begin dan niet met deze praktijk zonder eerst je huisarts te raadplegen en medische goedkeuring te krijgen.

Ontdek je potentieel met onze IJsbad en ontdek hoe kou je gezondheid en levenskwaliteit kan verbeteren.

(*) De inhoud van dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Mensen met een aandoening van welke aard dan ook moeten een medisch professional raadplegen voordat ze cryotherapie ondergaan om veiligheid en voordelen te waarborgen.